Nöbetçi Eczaneler
Turşunun iyisi limon ile mi olur yoksa sirke ile mi?
Ülkemizin Yeşilçam’daki iki usta ismi Adile Naşit ve Münir Özkul’un başrollerinde oynadığı Aile filmindeki bu replik Türk İnsanının hafızalarında yer etmiş ve halen daha tartışılır durur.
Son günlerde çarşıda, sokaklarda bir turşu muhabbeti aldı başını gidiyor. Ben de çok sevdiğim turşuya duyarsız kalamadım ve bu muhabbetin içine dahil olmak istedim. Turşu, bilindiği gibi genelde evlerde fermente edilmiş sebzelerden yapılan bir gıda türünün adıdır. Ancak “turşu” ismi, ironi olarak da sohbetlerde sıkça geçmektedir.
Örneğin, iki arkadaş yıllar sonra karşılaşır ve arkadaşlardan biri öbürüne, “Ya ne olmuş sana, turşun çıkmış,” diyebilir. Ya da çarşıdan pazardan eve yorgun bir vaziyette gelirsiniz; ev halkına “Vallahi turşum çıktı, öldüm bittim,” diye serzenişte bulunabilirsiniz. Mesela bir işe gideceksinizdir; çalışma arkadaşlarınızı beğenmeyip “Bunların turşusu çıkmış, ben bunlarla çalışmam,” diyerek patrona rest çekebilirsiniz. Ayrıca çok samimi kişiler, birbirlerine “Nereye gidiyorsun, turşu?” diye seslenebilir.
Tabii ki “turşu” kelimesi siyasette de sıkça geçmektedir. Örneğin bir siyasi, rakibini devre dışı bırakmak için “Bu fosillerin turşusu çıkmış, bunlardan bir şey olmaz,” diyerek vatandaşlardan kendisi için oy isteyebilir. Bunun gibi daha birçok örnek verilebilir.
Evet, bir de turşunun gerçek yüzü vardır. Turşu, Türk mutfağının vazgeçilmezlerinden biridir; neredeyse her evde bulunan bir besin türüdür. İnsan sağlığına faydaları saymakla bitmez; yalnızca tansiyon hastası olmamak gerekir. Bağışıklık ve sindirim sisteminden kalp sağlığına, kanser riskine kadar birçok konuda faydalı olduğuna dair şeyler duyarız.
Kısacası evlerimizin besin kaynağı olan turşumuz; sokaklarda “Ben bunların turşusunu mu kuracağım?” ya da “Bunlardan turşu bile olmaz,” gibi sözlerle küçümsenecek, alay edilecek bir malzeme değildir. Şunu da söylemek gerekir ki turşuyu herkes kuramaz; akıllı ve becerikli olacaksın, elinden iş gelecek, malzemeden kaçmayacak, düzgün kuracaksın. Şayet turşu kurmayı beceremezseniz, piyasada o kadar çok turşu çeşidi var ki işin içinden bir türlü çıkamazsınız, dükkan elinizden uçup gider, benden söylemesi.
Vallahi, nereden çıktıysa bu turşu muhabbeti, anlatırken benim de turşumu çıkardı… Affola.
Serhat Ozar